Commentaar en achtergrond

Het belang van diversiteit in de samenstelling van de Raad van Bestuur

Diversiteit in de samenstelling van de raad van bestuur heeft effect op daadkracht en resultaten

Over de theorie is iedereen het eens: meer diversiteit in de samenstelling van de Raad van Bestuur en de Raad van Commissarissen is belangrijk voor een goed bestuur van elke organisatie. De praktijk is weerbarstiger: het aantal vrouwelijke bestuurders stijgt maar langzaam, net zoals het aantal mensen met een andere etnische achtergrond en het aantal jongere bestuurders. Waarom is diversiteit in de samenstelling van de raad van bestuur zo belangrijk? Wat maakt dat het zo lastig te realiseren is? En hoe overwin je de valkuilen? U vindt hier antwoorden op deze vragen en een aantal tips die u op weg helpen naar meer diversiteit.

Waarom is moderne governance gebaat bij diversiteit in de samenstelling van de Raad van Bestuur?

Het dagelijkse nieuws laat elke dag zien hoe de wereld om ons heen in rap tempo verandert. Er zijn steeds nieuwe feiten en inzichten op geopolitiek, sociaal, economisch, technologisch en klimatologisch gebied. De arbeidsmarkt wordt steeds flexibeler, moderne communicatietechnologie maakt het mogelijk om op elk moment met iedereen te communiceren, en duurzaamheid wordt steeds belangrijker. In deze omgeving hebben Raden van Bestuur en Raden van Commissarissen de taak om kansen en bedreigingen voor hun organisatie goed in beeld brengen en de koers voor de toekomst te bepalen. In zo’n complexe en dynamische omgeving zijn ééndimensionale oplossingen niet meer toereikend. Deze tijd vraagt om een andere benadering, een kijk vanuit meer verschillende perspectieven. Dus om meer diversiteit in de samenstelling van de Raad van Bestuur; meer vrouwen, meer jongeren, meer mensen met een andere culturele achtergrond. Laetitia Griffith, oud-Kamerlid voor de VVD, nu bestuursvoorzitter van de Nederlandse Veiligheidsbranche en commissaris bij een aantal bedrijven, zegt het in een interview met de Volkskrant als volgt: “Een divers samengesteld team, dat hebben jullie nodig om te overleven.”

Betere prestaties

Naar diversiteit is veel onderzoek gedaan. Daaruit blijkt onder andere dat Raden waarin bestuurders met verschillende achtergronden zitten, anders werken. Ze kijken op meer verschillende manieren naar een vraagstuk, zodat een tunnelvisie wordt voorkomen. Er worden meer kritische vragen gesteld, waardoor de discussie zich verdiept en verbreedt. Dat zorgt voor een completer begrip van de problemen en uitdagingen die er spelen voor de betreffende organisatie. Dat leidt soms tot de vraag om nieuwe gegevens te verzamelen voor een betere besluitvorming. In veel gevallen zorgt de gevarieerde inbreng en de daaruit volgende interactie tot een meer creatieve aanpak, bijvoorbeeld door meer alternatieven te bedenken dan alleen de voorgestelde oplossingen. Dat alles leidt uiteindelijk tot beslissingen op een hoogstaander niveau, en daarmee tot betere prestaties van de organisatie. ‘Diversiteit in de samenstelling van de Raad van Bestuur en in corporate governance is een cruciaal element voor de economische gezondheid van organisaties, en voor de maatschappij als geheel’, zo staat het in een van de onderzoeken.

Diversiteit in de samenstelling van de Raad van Bestuur leidt niet alleen tot betere resultaten, maar ook tot een betere beeldvorming. Meer diversiteit in RvC en RvA zorgt voor een groter maatschappelijk draagvlak bij shareholders, klanten en algemeen publiek. Het laat zien dat een organisatie met de tijd mee gaat en is voorbereid op de toekomst.

 Natuurlijk staan goed bestuur en corporate governance regelmatig bij u op de bestuursagenda. Vraag daarom een demo aan van Governance Cloud, het geheel van governance tools die u helpen bij alle bestuursbehoeften, en zo de handen vrijmaken voor wat er echt toe doet: bestuur van het hoogste niveau.

Waarom is diversiteit zo lastig?

Als diversiteit zoveel voordelen heeft voor modern governance, dan zou je verwachten dat het binnen een mum van tijd gerealiseerd is bij een groot aantal bedrijven en organisaties. Helaas is dat niet het geval, en dat heeft te maken met hele menselijke eigenschappen. We vinden het in het algemeen gemakkelijker om met gelijkgestemde mensen om te gaan en om dingen te blijven doen op de manier die we gewend zijn. Veranderingen kosten tijd en energie, en gaan vaak minder snel dan we zouden willen. Misschien herkent u dat van persoonlijke voornemens als ‘gezonder eten’ en ‘meer bewegen’.

Wat diversiteit betreft heersen er ook nog tal van vooroordelen. Veel (mannelijke) bestuurders hebben bijvoorbeeld het idee dat er onvoldoende vrouwen zijn met een gedegen technische of financiële achtergrond, en veel bedrijven zien de noodzaak (nog) niet om voor hun RvA of RvC op zoek te gaan naar mensen met een andere culturele achtergrond.

Daarnaast blijkt dat het wervings- en selectieproces voor nieuwe leden van de Raden nog steeds traditioneel is georganiseerd. Daarbij speelt old boys network een belangrijke rol. Dat is heel logisch, want het is een beproefde en gemakkelijke manier om nieuwe kandidaten voor de Raden te vinden, maar door te blijven vissen in dezelfde vijver, blijft ook de samenstelling van de Raad van Bestuur ongeveer gelijk.

Hoe overwin je de valkuilen rond diversiteit?

De weg naar meer diversiteit in het bestuur begint als elke verandering: met het bewustzijn van de bestaande en de gewenste situatie. Sta daarom in een vergadering van uw RvB of RvC eens stil bij uw cultuur, uw werkwijze en de mate van diversiteit. Dat kan bijvoorbeeld door vragen te stellen als:

  • Hoe open is onze cultuur?
  • Is er ruimte voor meningsverschillen en discussie?
  • Staan we open voor nieuwe ideeën?

Alleen al een discussie over dit soort onderwerpen kan bijdragen aan meer open houding.

Het kan ook raadzaam zijn om de wervings- en selectieprocedure onder de loep te nemen, liefst op een moment dat er geen vacature is. Juist dan heeft u hier ruim de tijd voor. Dit is een belangrijk punt, omdat werving en selectie vaak volgens vast patronen verlopen. Het vraagt tijd en inventiviteit om dat te veranderen, om netwerken te vinden met geschikte vrouwen, jongere bestuurders, en mensen met een andere etnische achtergrond.

U wilt immers niet alleen een meer diverse samenstelling van uw Raad, maar u wilt ook de kwaliteit bewaken, dus aandacht houden voor een hoog kennisniveau, voldoende ervaring én goede persoonlijke eigenschappen. De ervaring leert dat organisaties die echt meer diversiteit in hun bestuur willen realiseren, ontdekken dat er voldoende onbenut talent beschikbaar is. Soms hebben die mensen wel wat hulp nodig. Griffith stelt bij de organisaties waar zij actief is de volgende vraag: “Wat hebben deze individuele kandidaten concreet nodig om door te groeien en hoe kunnen we daarin als bedrijf investeren?”

Ons advies tot slot: heb geduld. Meer diversiteit in de samenstelling van de Raad van Bestuur of de RvC realiseert u niet van de ene dag op de andere. Het gaat in kleine stapjes, net als met uw persoonlijke plannen voor een gezondere leefwijze. Het belangrijkste is het om uw doel voor ogen te houden: zodat de Raden van uw organisatie beschikken over een goede mix van achtergronden en expertises om te reageren op de veranderende wereld. Zo is uw organisatie klaar voor de toekomst.

Bronnen:

https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/-ook-mensen-van-dezelfde-afkomst-zijn-heel-verschillend-~b9b578b8/
https://executivefinance.nl/2017/02/diversiteit-bestuurskamer-duurt-nog-minstens-20-jaar/?vakmedianet-approve-cookies=1&_ga=2.164901949.381344507.1529402066-582966404.1529402066
https://home.kpmg.com/nl/nl/home/insights/2017/11/diversiteit-als-proces.html
https://kv.nl/index.php/actueel/diversiteit
https://www.scriptiebank.be/scriptie/2005/hoe-beinvloedt-diversiteit-de-werking-van-de-raad-van-bestuur?token=lwMND3Mj5w6mek-zrB0aD8ENDRiuAUjBIjPTPHdbOr0

 

 

 

AANBEVOLEN BLOGS